Seen from Space over verkoopcijfers pers: Digitale wedersamenstelling is bezig

Zoals bekend heeft de CIM-opvolging van de persdistributie – vroeger per kwartaal, vandaag jaarlijks – al lange tijd (sinds 2008) betaalde digitale exemplaren ‘gelijk aan papier’ geïntegreerd, de zogenaamde ‘replica’s’. De oplagecijfers werden later (meer bepaald in 2020) uitgebreid met ‘betaalde toegang tot de website zonder koppeling aan de digitale of papieren editie’, wat onder de noemer ‘Web only’ valt.

In 2022 kwam daar nog een innovatie bij: een nieuwe hybride categorie die ‘alternate’ gedoopt werd. Die omvat abonnementen die afwisselen tussen papieren exemplaren en digitale ‘replica’-exemplaren. In plaats van – zoals vroeger – de verschillende exemplaren op basis van het aantal betrokken dagen toe te wijzen aan elk distributiekanaal (papier vs. replica), moeten uitgevers bij gecombineerde abonnementen geen ondereen onderscheid meer maken tussen de verschillende platformen. Daarbij is de volledigheid van het onderscheid tussen papieren exemplaren en digitale edities, ongeacht het platform, wel verdwenen.

Voor 2025 zijn de momenteel beschikbare gegevens gebaseerd op de verklaringen van de uitgevers, die dit najaar nog zullen worden geverifieerd. Volgens de huidige stand van zaken wordt het voorbije jaar globaal gekenmerkt door een relatieve stabiliteit in de betaalde verspreiding bij de kranten (+0,4% ten opzichte van 2024), wat neerkomt op een quasi status quo voor de titels in het noorden van het land (+0,2%) en een lichte stijging (+1,3%) in het zuiden. Achter deze stabiliteit gaan echter uiteenlopende evoluties schuil. Bij Mediafin mogen ze bijvoorbeeld zeer tevreden zijn, aangezien hun economische titels De Tijd en L’Echo het goed doen. Ook bij Rossel vertonen de titels van de groep Sudinfo eveneens een mooie groei ten opzichte van het voorgaande jaar.

Andere uitgevers zullen wellicht minder tevreden zijn. Als we kijken naar de data per distributiewijze, valt vooral de sterke daling op van het aandeel van de pure print edities, die tegenwoordig nog maar net de helft van de aankopen vertegenwoordigen. Er is een verschuiving – vooral, zo niet uitsluitend, in het zuiden – naar ‘replica’-edities (dus PDF). Terwijl beide regio’s ongeveer gelijk scoren wat betreft het aandeel van pure print, wordt Vlaanderen gekenmerkt door een vrij gevarieerde mix van toegangsvormen, terwijl het zuiden duidelijk gecharmeerd lijkt door de ‘replica’-oplossing.

Dat heeft ook te maken met het feit dat deze ‘replica’-vorm bij de meeste Franstalige uitgevers een vrij aantrekkelijk prijsverschil biedt ten opzichte van de papieren edities, althans op basis van de gemiddelde prijzen in de door CIM gepubliceerde gegevens.

Voor persmerken lijkt de digitale herstructurering trouwens steeds belangrijker te worden. De meest recente oplagecijfers tonen een opvallend contrast tussen de dagbladpers – stabiel in verspreiding, zoals gezien – met sterk gedigitaliseerde edities, en de verkoop van betaalde magazines, die nog grotendeels steunen op hun fysieke edities. Hun verkoop van exemplaren daalt met 6,5% in 2025 (enkel de papieren edities) en met 5,8% (als we ook rekening houden met de digitale edities van de verschillende magazines).

Het is duidelijk dat papieren edities niet op korte termijn zullen verdwijnen. Maar er is wel degelijk sprake van een hertekening waarbij het aandeel van fysieke edities geleidelijk zal afnemen. De CIM-gegevens hebben dan ook het grote voordeel dat ze deze evolutie jaar na jaar zichtbaar maken – een evolutie die zich in de toekomst mogelijk nog zal versnellen.