Seen from Space: AI-perikelen in België en daarbuiten

Deze gegevens geven slechts één aspect weer: het aandeel in het totale volume van raadplegingen. Maar dat aspect is niet onbelangrijk. Volgens het platform StatsCounter wordt de markt voor generatieve kunstmatige intelligentie (AI) in België, net als elders, in grote mate gedomineerd door ChatGPT.

In de inmiddels beschikbare periode van elf maanden is het vlaggenschip van OpenAI weliswaar gedaald van meer dan 90% van het volume naar “slechts” 80%. Maar de andere aanbieders volgen op grote afstand, met Microsoft Copilot en Perplexity AI als (verre) outsiders.

Deze cijfers zeggen echter niets over de penetratie van de verschillende AI-systemen, dus over het aantal of het aandeel van daadwerkelijke gebruikers, ongeacht of zij er meer of minder verslaafd aan zijn. Voor ChatGPT meldt GlobalWebIndex een gebruik van ongeveer 30% bij Belgische internetgebruikers in 2025. Maar het is de enige AI waarvoor we dergelijke informatie op nationaal niveau hebben.

Wat we verder weten, is dat ‘informatie vinden’ de belangrijkste reden is die Belgische respondenten geven voor het gebruik van AI.

In dat opzicht kan de studie die door de European Broadcasting Union in samenwerking met de BBC werd uitgevoerd enige bezorgdheid oproepen over de kwaliteit van wat door AI-systemen wordt geleverd.

Bij het onderzoeken van de integriteit van de informatie die door vier AI-diensten werd weergegeven, ontdekten de onderzoekers – allemaal afkomstig uit publieke mediabedrijven – verschillende, maar nooit verwaarloosbare percentages “problemen”.

Deze problemen konden van verschillende aard zijn: feitelijke nauwkeurigheid, bestaande en correct geciteerde bronnen, het onderscheid tussen feiten en meningen, correcte toeschrijving van inhoud aan de organisaties die ze hebben geproduceerd, en voldoende contextuele uitleg voor niet-specialisten. En deze verschillende problemen sloten elkaar niet wederzijds uit.

Uiteindelijk rapporteert de studie gemiddeld 45% “significant issues”, dus belangrijke afwijkingen, en in totaal 81% problemen wanneer zowel grote als kleine problemen worden meegeteld. De verdeling was, zoals gezegd, ongelijk: de tool Google Gemini bleek de AI-assistent met de grootste kans op fouten. De EBU en de BBC preciseren dat zij voor deze studie de gratis versies hebben gebruikt, met uitsluiting van de ‘pro’-pakketten.

Reken maar uit: minder dan één op de vijf antwoorden werd dus als volledig correct beoordeeld. Dat is geen geweldig rapport.

Ondertussen verspreidt het gebruik van AI zich zowel aan de consumentenzijde als aan de marketingzijde. In dat kader heeft een studie in de Verenigde Staten verschillende AI-systemen getest op het aanbevelen van merken in een brede waaier van product- en activiteitensectoren. Het doel was te bepalen of er consistentie bestond in de rangschikking van de aanbevolen merken.

Daarbij botsten de onderzoekers op een structureel kenmerk van generatieve AI: “ze zijn geprogrammeerd om telkens unieke antwoorden te genereren. Ze beschouwen als bronnen van waarheid of consistentie is daarom absurd”, merken de auteurs op.

De aanwezigheid van een bepaald merk in door AI gegenereerde antwoorden is dus willekeurig. Zelfs in sectoren waar weinig aanbieders concurreren, bleek de volgorde van merken in aanbevelingen extreem variabel.

Voorstanders zullen zeggen dat dit nog zal verbeteren. Maar voor marketing is AI dus nog geen stabiel terrein.

Bron: Space
Auteur: Bernard Cools
E-mail: [email protected]
Telefoon: 02-6635733
Redactie: MM.